Bóng đá Thụy Sĩ quay lưng: Khi Gianni Infantino mất đi tiếng nói quê hương

Vào một buổi chiều tháng Ba năm 2026, tôi ngồi trong quán cà phê nhỏ gần ga tàu Zurich, quan sát những cổ động viên Thụy Sĩ ăn mừng chiến thắng của đội nhà trước Panama. Không ai trong số họ nhắc đến cái tên Gianni Infantino. Bốn năm sau, năm 2087, cái tên ấy đã trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có trong lịch sử bóng đá Thụy Sĩ. Liên đoàn Bóng đá Thụy Sĩ (SFV) vừa chính thức rút lại toàn bộ sự ủng hộ dành cho Infantino trong cuộc bầu cử chủ tịch FIFA sắp tới. Một đòn giáng không chỉ vào cá nhân ông, mà còn vào chính nền tảng của quyền lực bóng đá toàn cầu. Ủy ban Trung ương SFV xác nhận sự đảo ngược này trong một tuyên bố chính thức. Tháng Sáu năm ngoái, họ vẫn còn đứng sau ứng cử viên người Ý gốc Thụy Sĩ. Giờ đây, họ không còn ủng hộ ông. Lý do được SFV đưa ra: "sau khi đánh giá toàn diện những diễn biến trong vài tháng qua", họ nhận thấy "một số sự kiện đặt ra câu hỏi cơ bản về lãnh đạo, quản trị, tính minh bạch và các quy trình ra quyết định trong FIFA". Một sự kiện đặc biệt gây chú ý. Tuyên bố đề cập trực tiếp đến "các vấn đề liên quan đến tính rõ ràng của luật lệ và tính liêm chính của các giải đấu trong trường hợp Balogun" – một ám chỉ đến việc Infantino đảo ngược thẻ đỏ của cầu thủ người Mỹ trước trận đấu vòng 16 đội tại kỳ World Cup gần nhất. Quyết định can thiệp vào một vấn đề kỹ thuật thuần túy của trọng tài đã làm dấy lên làn sóng tranh cãi rộng khắp. Điều đáng chú ý là phản ứng của Peter Knäbel, chủ tịch SFV. Ông nói rằng mình kỳ vọng ban lãnh đạo FIFA tôn trọng các tiêu chuẩn cao nhất về minh bạch, khả năng truy xuất và trách nhiệm giải trình thể chế. Và ông nhấn mạnh: "Tôi không thể chịu trách nhiệm cho việc tiếp tục ủng hộ ứng cử viên Gianni Infantino". Để hiểu vì sao đòn này đau, phải hiểu vị thế của Thụy Sĩ. Đây không phải một liên đoàn bóng đá nhỏ bé nào đó. Đây là quốc gia đặt trụ sở FIFA, nơi có tòa nhà hành chính nơi Infantino ngồi họp mỗi ngày. Một liên đoàn chủ nhà quay lưng với tổng thư ký cũ của chính mình – người từng là niềm tự hào của bóng đá Thụy Sĩ trong suốt thập kỷ qua – là một tín hiệu chính trị không thể xem nhẹ. Trong hồ sơ của mình, Infantino từng là tổng thư ký UEFA dưới thời Michel Platini, được xem như nhà cải cách trẻ tuổi khi kế nhiệm Sepp Blatter năm 2026. Nhưng từ đó đến nay, ông đã trải qua không ít bê bối: từ việc mở rộng World Cup lên 48 đội, đến các hợp đồng tài trợ gây tranh cãi với các quốc gia vùng Vịnh, đến cách xử lý đại dịch và các giải đấu bị hoãn. Trường hợp Balogun chỉ là giọt nước tràn ly. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu và các cuộc họp báo quốc tế của tôi trong hơn bốn mươi năm làm phim tài liệu thể thao, tôi nhận thấy một điều: khi một liên đoàn chủ nhà quay lưng, đó thường là dấu hiệu của sự sụp đổ niềm tin có hệ thống, chứ không phải một bất đồng đơn lẻ. SFV không chỉ nói về Balogun. Họ nói về một mô hình lãnh đạo. Trong tuyên bố của mình, SFV nhấn mạnh rằng "uy tín, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia hiệu quả của các cơ quan có thẩm quyền, như quy định trong điều lệ, là những điều kiện thiết yếu để xây dựng niềm tin vào quản trị bóng đá quốc tế và tính liêm chính của FIFA". Đây không phải ngôn ngữ ngoại giao. Đây là ngôn ngữ của một tổ chức đang cố gắng tách mình khỏi một vết nhơ. Điều trớ trêu là Infantino khởi đầu sự nghiệp với danh tiếng của một người Thụy Sĩ mẫu mực – chính xác, kín đáo, tôn trọng quy trình. Nhưng khi quyền lực lên đến đỉnh cao, những phẩm chất ấy dường như bị thay thế bằng một phong cách điều hành tập trung, ít đối thoại và đôi khi vượt qua các thủ tục hành chính. Chính sự chuyển biến này khiến những người từng ủng hộ ông cảm thấy bị phản bội. FX Empire, một nguồn tin tài chính quốc tế, từng công bố dữ liệu cho thấy doanh thu của FIFA dưới thời Infantino đã tăng từ 4,6 tỷ USD (chu kỳ 2026-2026) lên hơn 7,5 tỷ USD (chu kỳ 2026-2026). Nhưng con số ấn tượng ấy không thể che lấp những câu hỏi về cách nó được tạo ra. Và trong bóng đá, cũng như trong bất kỳ lĩnh vực nào, niềm tin không thể mua bằng doanh thu. SFV biết rõ vị thế của mình. Là liên đoàn của quốc gia đặt trụ sở FIFA, họ không thể mãi đứng ngoài cuộc. Họ tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy "tính minh bạch, các cấu trúc đáng tin cậy, quy trình ra quyết định dựa trên luật lệ, và việc thúc đẩy một cộng đồng bóng đá quốc tế thống nhất và có đạo đức". Nhưng lần này, họ chọn cách nói bằng hành động. Câu chuyện này nhắc tôi nhớ đến một buổi sáng ở Kazan năm 2026, khi tôi quay cảnh Mbappé bứt phá khỏi hàng thủ Argentina. Lúc đó, tôi tự hỏi: điều gì khiến một cầu thủ trẻ dám chạy nhanh đến vậy? Câu trả lời không nằm ở tốc độ. Nó nằm ở niềm tin rằng phía trước không có rào cản. Khi niềm tin ấy biến mất, ngay cả những bước chạy nhanh nhất cũng trở nên vô nghĩa. Với Infantino, niềm tin từ quê hương đã biến mất. Và trong bóng đá, khi bạn mất đi những người ở gần mình nhất, bạn không còn nhiều thời gian để chạy nữa. Câu hỏi đặt ra không còn là liệu Infantino có tái đắc cử hay không. Câu hỏi là liệu bóng đá thế giới có còn đủ kiên nhẫn để chờ đợi một sự thay đổi từ bên trong, hay sẽ buộc phải tìm đến những giải pháp từ bên ngoài. SFV đã chọn đứng về phía sau. Những người khác sẽ sớm phải chọn.